Tiếp cận văn học Châu Á từ lý thuyết phương Tây hiện đại: vận dụng, tương thích, thách thức và cơ hội

Viện Văn học, Viện Harvard - Yenching (Harvard - Yenching instutite) của Hoa Kỳ

Hà Nội

Hội thảo quốc tế

Hội thảo

Văn hoá, Văn học

14/03/2011 - 15/03/2011

Ánh sáng lý thuyết, cho dù là lý thuyết phương Tây hay lý thuyết phương Đông chỉ trở nên hữu dụng khi nó là công cụ khám phá, khai mở được các bí ẩn nghệ thuật, giúp người ta phát hiện được các quy luật nghệ thuật nội tại, những giá trị tiềm tàng của văn chương. Mặt khác, diệu năng của lý thuyết không làm tan biến thực thể văn chương mỗi dân tộc, biến tất cả những giá trị ấy chỉ còn là một hỗn hợp giống nhau, mà trái lại nó càng phải làm cho những độc đáo dân tộc của mỗi nền văn học trở nên rõ nét hơn, hấp dẫn hơn. Với ý nghĩa như vậy, ở Hội thảo này, bằng trí tuệ khoa học chung, dựa trên cơ sở lý thuyết phương Tây và thực tiễn văn học sinh động của các nước Châu Á, các nhà khoa học tham dự Hội thảo cùng hướng tới trao đổi trên tinh thần khoa học xung quanh 3 cụm nội dung chính: Những vấn đề chung của lý thuyết và vận dụng lý thuyết; Vận dụng lý thuyết phương Tây trong nghiên cứu văn học dân gian và văn học tiền hiện đại; Vận dụng lý thuyết phương Tây trong nghiên cứu văn học hiện đại.

So với lịch sử hình thành nghiên cứu văn học và khoa học xã hội nhân văn thế giới, nghiên cứu văn học ở Việt Nam có điểm xuất phát muộn hơn. Tạo nên chuyên ngành khoa học này, bên cạnh truyền thống luận bình và thưởng thức văn chương Đông Á, tri thức khoa học phương Tây về khoa học xã hội và nhân văn có vai trò rất quan trọng. Gần một thế kỷ qua, quá trình tiếp nhận và ứng dụng tri thức cũng như phương pháp nghiên cứu văn học ở Việt Nam đã đạt được những thành tựu đáng kể trong việc phục hiện và kiến giải các giá trị dân tộc, cũng như giới thiệu và tiếp cận văn chương thế giới.

Hội thảo mang lại nhiều thu hoạch bổ ích, góp phần khẳng định sức mạnh và triển vọng của công cụ lý thuyết, mở rộng khả năng của nó trong tư duy và thực tiễn sáng tạo. Qua diễn đàn Hội thảo này, các nhà khoa học ở các quốc gia có cơ hội xích lại gần nhau hơn trong một mối quan tâm chung, một hoài bão chung, đưa địa vị của lý thuyết lên tầm là “ý thức triết học của mỗi nền văn học” như nhà mỹ học Nga Bielinski từng vinh danh. Ở những góc độ tiếp cận khác, với những thực tế văn chương không giống Việt Nam, tham luận và các ý kiến trao đổi của các học giả  đem đến cái nhìn đa chiều và kinh nghiệm quý giá cho việc nghiên cứu văn học của Việt Nam hiện tại cũng như trong tương lai.

  •  
     
  •