Một số vấn đề lý luận và thực tiễn cơ bản về quyền tư pháp của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam giai đoạn 2011 – 2020 (06/08/2010 - 06/08/2010 )

Hội thảo do TS. Nguyễn Đức Minh, Chủ nhiệm đề tài và TS. Lê Mai Thanh, Phó chủ nhiệm đề tài đồng chủ trì. Tại đây, các nhà khoa học đã nghe các tham luận và  thảo luận những nội dung cơ bản như:

“Phát triển vùng tam giác phát triển Việt Nam – Lào – Campuchia: Những vấn đề đặt ra” (04/04/2009 - 04/04/2009 )

Tam giác phát triển Việt Nam – Lào – Campuchia là khu vực gồm 10 tỉnh thuộc biên giới chung giữa ba nước là: Stung Treng, Rattanakiri, Mondulkiri (thuộc địa phận của Campuchia), Sekong, Attapư, Saravan (thuộc địa phận của Lào), Kontum, Gia Lai, Đắc Lắc, Đắc Nông (thuộc địa phận của Việt Nam). Đây là vùng đất chứa đựng nhiều tiềm năng về kinh tế, văn hoá và du lịch song lại đang gặp nhiều khó khăn đặc biệt là vấn đề quản lý để phát triển. Vì vậy với mục đích góp phần làm rõ những thách thức đang đặt ra liên quan đến vấn đề phát triển khu vực tam giác này, PGS. TS. Nguyễn Duy Dũng mong muốn các nhà khoa học, các nhà nghiên cứu tham dự Hội thảo tập trung thảo luận những vấn đề nhằm làm rõ cơ sở thực tiễn và lý luận về phát triển, quản lý phát triển bền vững, hợp tác tiểu vùng, vùng giữa ba nước Việt Nam – Lào – Campuchia; Phân tích và đánh giá vai trò của Tam giác theo các chiều cạnh như chính trị, văn hoá xã hội, an ninh quốc phòng, hợp tác khu vực; Đánh giá thực trạng quản lý cũng như phát triển đang diễn ra tại khu vực này và đề xuất những gợi ý về chính sách và chiến lược phát triển vùng Tam giác nói trên và vai trò của Việt Nam… nhằm giúp chủ nhiệm đề tài có được nhiều cơ sở thực tiễn hơn trong nghiên cứu.

“Phát huy tinh thần Điện Biên Phủ trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” (05/05/2009 - 05/05/2009 )

Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ là chiến thắng của trí tuệ và tinh thần Việt Nam, đã trở thành một bản anh hùng ca chói lọi trong lịch sử đấu tranh chống giặc ngoại xâm của thế kỷ XX, vì vậy Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đánh giá về chiến thắng Điện Biên Phủ: “Lần đầu tiên trong lịch sử, một nước thuộc địa nhỏ yếu đã đánh thắng một nước thực dân mạnh. Đó là một thắng lợi vẻ vang của nhân dân Việt nam, đồng thời cũng là một thắng lợi của các lực lượng hòa bình, dân chủ và xã hội chủ nghĩa trên thế giới” (tập 10, Hồ Chí Minh toàn tập, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, 1996).

“Hoà thượng Tuệ Tạng – Thích Tâm Thi (1889-1959): Vị Thượng thủ đầu tiên của Giáo hội Tăng già Việt Nam” (18/05/2009 - 18/05/2009 )

Hội thảo là nhằm khẳng định những giá trị văn hoá, tôn vinh những đóng góp cho Đạo và Đời của Hoà thượng Tuệ Tạng. Qua đó, nhằm khởi dậy phong trào tu học, giữ gìn giới luật và đạo hạnh theo gương của Hoà thượng, một trong những luận sư uyên thâm và tiêu biểu nhất của Luật tông Việt Nam. Bên cạnh đó hội thảo còn kêu gọi tinh thần gìn giữ và phát triển nền Phật giáo Việt Nam nói chung theo phương châm: Đạo pháp – Dân tộc - Chủ nghĩa xã hội.

“Nho giáo Việt Nam và văn hoá Đông Á” (23/06/2009 - 24/06/2009 )

Hội thảo Nho giáo Việt Nam và văn hoá Đông Á là cuộc hội thảo mở đầu cho một chương trình nghiên cứu trung hạn về triết học Việt Nam. Những vấn đề mà hội thảo tập trung thảo luận là Nho giáo Việt Nam từ góc nhìn của học giả Việt Nam và Đài Loan và Mối quan hệ giữa Nho giáo Việt Nam và văn hóa Đông Á. Hội thảo là dấu mốc quan trọng đánh dấu bước tiến mới trong sự phát triển mối quan hệ giao lưu và hợp tác khoa học giữa Viện Triết học (Việt Nam) và Viện Nghiên cứu Văn Triết (Đài Loan), PGS hy vọng rằng thông qua các thảo luận của các học giả trong và ngoài nước hai viện sẽ tìm thấy nhiều điểm chung trong nghiên cứu văn hoá, cụ thể là Nho giáo, điều này sẽ là cơ sở bền vững trong việc tăng cường thêm sự hiểu biết lẫn nhau giữa hai viện chuyên ngành nói riêng và giữa Viện KHXH Việt Nam và Viện Nghiên cứu TW Đài Loan nói chung.

“Nhu cầu, định hướng và đào tạo tâm lý học đường tại Việt Nam” (03/08/2009 - 04/08/2009 )

Hội thảo đư­ợc tổ chức nhằm các  mục đích: Nâng cao nhận thức và mối quan tâm của xã hội về vai trò của tâm lý học đư­ờng ở Việt Nam; vận động sự ủng hộ, hỗ trợ của các cơ quan Việt Nam và quốc tế, các trư­ờng đại học, các tổ chức và cá nhân trong việc xây dựng ngành tâm lý học đ­ường tại Việt Nam về lý luận, hoạt động đào tạo và ứng dụng để giải quyết những vấn đề thực tiễn đặt ra; thảo luận nhu cầu của học sinh, sinh viên, giáo viên và phụ huynh về sự hỗ trợ của tâm lý học đ­ường và thực trạng đáp ứng các nhu cầu đó từ góc độ nghiên cứu, đào tạo và thực hành; tạo một môi tr­ường thuận lợi cho sự hợp tác sâu rộng giữa các nhà nghiên cứu/giảng dạy và thực hành ở Việt Nam và Hoa Kỳ trong Dự án phát triển Tâm lý học đường đang được hai bên đề xuất.

“Nếp sống đạo của người Công giáo Việt Nam” (15/09/2009 - 15/09/2009 )

Nếp sống đạo của người Công giáo Việt Nam từ lâu đã trở thành một vấn đề được các nhà khoa học quan tâm nghiên cứu trên nhiều bình diện. Theo PGS.TS. Nguyễn Hồng Dương, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Tôn giáo, mục tiêu của hội thảo lần này là nhằm góp phần nhận diện rõ hơn những dấu ấn truyền thống, cũng như đời sống bí tích thánh thể của người Công giáo Việt Nam qua các giai đoạn vận động và phát triển, đồng thời làm rõ ý nghĩa tác động của nếp sống này đối với sự phát triển của xã hội hiện đại và tương lai. Hội thảo đã nhận được rất nhiều tham luận của các nhà nghiên cứu trong đó có 28 bài được lựa chọn, giới thiệu và trình bày tại Hội thảo.

Hội nghị thông báo khảo cổ học lần thứ 44 năm 2009: Nỗi lo trước nạn đào phá các di chỉ, di tích khảo cổ (24/09/2009 - 25/09/2009 )

       Tại Hội nghị nhiều kết quả khảo cổ học tiêu biểu trong năm qua đã được "điểm danh" trong phiên toàn thể, như tại di tích chùa - tháp Kim Tôn đã xác định dấu vết kiến trúc chùa tháp, thu được hàng ngàn hiện vật, là tư liệu quý để nghiên cứu kiến trúc chùa - tháp và nghệ thuật Phật giáo thời Trần. Cuộc khai quật lần thứ 3 di tích đàn Nam Giao (Thanh Hóa) trên diện tích 3088m2 đã xác định chính xác 3 nền đàn, 3 vòng đàn xây bằng đá, khẳng định đây là đàn tế Nam Giao của vương triều Hồ, là đàn tế cổ nhất còn tương đối nguyên vẹn dấu tích nền móng trong lịch sử kiến trúc Việt Nam.

“Hướng nghiên cứu về những vấn đề lý luận và thực tiễn đặt ra trong quá trình xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam” (12/10/2009 - 12/10/2009 )

Chương trình nghiên cứu khoa học này có 8 đề tài nhánh. PGS. TS. Nguyễn Như Phát, Viện trưởng Viện Nhà nước và Pháp luật - Chủ nhiệm Chương trình đã báo cáo tóm tắt về mục tiêu, nhiệm vụ, nội dung nghiên cứu, các yêu cầu đặt ra và cách tiếp cận, phương pháp nghiên cứu, cách thức tổ chức nghiên cứu của cả Chương trình.

“Phát triển xã hội và quản lý phát triển xã hội ở một số nước Đông Á: Đặc điểm và kinh nghiệm” (15/10/2009 - 15/10/2009 )

PGS. TS. Phùng Thị Huệ, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu Trung Quốc thay mặt Ban Chủ nhiệm đề tài đã trình bày báo cáo đề dẫn nêu một số nội dung cơ bản và khái quát nhất về mục tiêu, nhiệm vụ, nội dung nghiên cứu của đề tài.

Cần luật hóa ngôn ngữ ở Việt Nam (26/11/2009 - 27/11/2009 )

Ngôn ngữ là một trong những yếu tố quan trọng nhất của ý thức giác ngộ dân tộc và cũng là phương tiện thống nhất dân tộc. Ở các quốc gia đa dân tộc, đa văn hoá và đa ngôn ngữ cùng với vấn đề dân tộc và tôn giáo, ngôn ngữ càng trở nên có vai trò hết sức quan trọng. Chính vì thế, ở bất kì quốc gia nào, nhà n­ước cũng luôn quan tâm đến chính sách ngôn ngữ, và chính sách ngôn ngữ luôn luôn đ­ược coi là một phần không thể thiếu trong chính sách dân tộc. 

Xu hướng "hạt nhân hóa gia đình" phát triển mạnh ở vùng nông thôn Việt Nam (27/11/2009 - 28/11/2009 )

"Gia đình nông thôn Việt Nam trong chuyển đổi” (mã số VS/RDE/05) là Dự án nghiên cứu liên ngành thuộc Chương trình hợp tác nghiên cứu giữa Việt Nam và Thụy Điển do SIDA tài trợ (tiểu Chương trình Phát triển Nông thôn và Môi trường RDE) do Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì. Dự án có sự tham gia của các nhà khoa học thuộc Viện Xã hội học, Viện Dân tộc học, Viện Gia đình và Giới (thuộc Viện Khoa học xã hội Việt Nam); Viện nghiên cứu Thematic, Trung tâm nghiên cứu Châu Á, Đại học Linkoping, Đại học Goteborg (Thụy Điển). Nét đặc biệt của Dự án là tính chất tiếp cận liên ngành trong nghiên cứu. Đây là một chủ đề thường được giới khoa học xã hội nhắc đến như một yêu cầu cấp thiết về phương pháp luận, nhưng còn ít cơ hội thể nghiệm.

“Hợp tác Kinh tế Việt Nam – Hàn Quốc” (30/11/2009 - 30/11/2009 )

Trong những năm qua quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và Hàn Quốc đã được nâng lên tầm cao mới. Cùng với những chuyến viếng thăm của các nhà lãnh đạo cấp cao của hai nước, hợp tác Việt Nam - Hàn Quốc đã trở thành quan hệ đối tác chiến lược toàn diện, nảy nở trên nhiều lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội.      Trong bối cảnh đó, sau hơn 20 năm Đổi mới và phát triển, Viện Khoa học xã hội Việt Nam (VASS) đã không ngừng thực hiện các hoạt động hợp tác nghiên cứu về khoa học xã hội và nhân văn với Hàn Quốc. Viện đã và đang thiết lập nhiều quan hệ với các trường đại học và viện nghiên cứu trong khu vực Châu Á, trong đó có các nước Đông Bắc Á và Hàn Quốc nhằm phục vụ cho các mục tiêu phát triển kinh tế, xã hội của đất nước, đồng thời góp phần làm phong phú thêm kho tàng tri thức, văn hoá, lịch sử của hai dân tộc.          Đây là lần đầu tiên Lãnh đạo của Hội đồng nghiên cứu quốc gia về Kinh tế, Khoa học xã hội và Nhân văn Hàn Quốc (NRCS) sang làm việc với Viện Khoa học xã hội Việt Nam. Trong chuyến đi này, hai cơ quan sẽ ký kết thoả thuận hợp tác song phương, đánh dấu và thúc đẩy một giai đoạn phát triển mới trên lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn giữa hai nước.      Nhân dịp này một hội thảo khoa học với chủ đề “Hợp tác Kinh tế Việt Nam – Hàn Quốc” đã được tổ chức với sự tham dự của GS. Cae-One Kim, Chủ tịch Hội đồng NRCS; GS. TS. Jongouk Kim, Ðại học Chungwoon; TS. Jaeneung Choi, Trưởng ban Ban Kế hoạch NRCS; TS. Taeyoon Kim, Chuyên gia nghiên cứu, Viện Chính sách kinh tế quốc tế Hàn Quốc. Về phía Việt Nam có GS. TS Nguyễn Xuân Thắng, Phó Chủ tịch Viện Khoa học xã hội Việt Nam và nhiều cán bộ nghiên cứu, quản lý của một số viện chuyên ngành trực thuộc.  

“Vai trò và quyền của nhân dân với tư cách là chủ thể xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam giai đoạn 2011-2020” (30/07/2012 - 15/04/2024 )

Đây là một trong tám đề tài nhánh nằm trong Chương trình nghiên cứu khoa học cấp Bộ 2009-2010: “Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế” do Viện Khoa học xã hội Việt Nam giao cho Viện Nhà nước và Pháp luật thực hiện. Đây là buổi hội thảo khoa học lần thứ hai do Ban chủ nhiệm đề tài tổ chức. Hội thảo do PGS.TS. Nguyễn Trung Tín, Chủ nhiệm đề tài chủ trì.

Nghiên cứu khác

  •  
     
  •