“Dân tộc học Việt Nam - Định hướng và Thành tựu nghiên cứu (1973 – 1998)”

25/11/2008

GS.TS. Bế Viết Đẳng ;

NXB Khoa học xã hội ;

2007

admin

Đối với thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng thì Dân tộc học là một ngành khoa học còn non trẻ, chỉ mới xuất hiện từ giữa thế kỷ XIX do nhu cầu của chủ nghĩa tư bản trong việc xâm chiếm thuộc địa, mở rộng thị trường bóc lột các nước chậm tiến. Ở Việt Nam, nền Dân tộc học là thành quả của Cách mạng tháng Tám năm 1945. Đây là sản phẩm của chế độ xã hội mới, việc xác định đối tượng, chức năng, phương hướng nhiệm vụ và phương pháp nghiên cứu là một vấn đề cốt tử, có tầm quan trọng sống còn trong ngành khoa học này. Chính vì thế khi biên soạn cuốn sách này GS.TS. Bế Viết Đẳng không chỉ cho ra mắt các công trình đã được nghiên cứu của mình mà qua đó còn cho độc giả thấy vấn đề tác giả đề cập đến luôn được tiến hành dưới đường lối cách mạng và quan điểm của Đảng, nó không tách rời khỏi cuộc đấu tranh với các quan điểm xa lạ của giới học giả phương Tây có liên quan đến ngành khoa học mới mẻ này.

GS.TS. Bế Viết Đẳng (1930-1998), người dân tộc Tày, quê ở Lạng Sơn, là một nhà khoa học đầu ngành của nền Dân tộc học Việt Nam. Trong suốt gần 30 năm giữ trọng trách lãnh đạo Viện Dân tộc học GS. đã có nhiều công trình khoa học có giá trị. “Dân tộc học Việt Nam - Định hướng và Thành tựu nghiên cứu (1973 – 1998)” là một cuốn sách tập hợp nhiều công trình chủ yếu của GS, cuốn sách được ra mắt bạn đọc nhân kỷ niệm 75 năm ngày sinh của GS. theo sáng kiến của Hội Dân tộc học Việt Nam.

Đối với thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng thì Dân tộc học là một ngành khoa học còn non trẻ, chỉ mới xuất hiện từ giữa thế kỷ XIX do nhu cầu của chủ nghĩa tư bản trong việc xâm chiếm thuộc địa, mở rộng thị trường bóc lột các nước chậm tiến. Ở Việt Nam, nền Dân tộc học là thành quả của Cách mạng tháng Tám năm 1945. Đây là sản phẩm của chế độ xã hội mới, việc xác định đối tượng, chức năng, phương hướng nhiệm vụ và phương pháp nghiên cứu là một vấn đề cốt tử, có tầm quan trọng sống còn trong ngành khoa học này. Chính vì thế khi biên soạn cuốn sách này GS.TS. Bế Viết Đẳng không chỉ cho ra mắt các công trình đã được nghiên cứu của mình mà qua đó còn cho độc giả thấy vấn đề tác giả đề cập đến luôn được tiến hành dưới đường lối cách mạng và quan điểm của Đảng, nó không tách rời khỏi cuộc đấu tranh với các quan điểm xa lạ của giới học giả phương Tây có liên quan đến ngành khoa học mới mẻ này.

Phần 1 “Dân tộc học – phương hướng và nhiệm vụ nghiên cứu” đã trình bày các vấn đề có tính thời sự đối với xã hội như “Mấy vấn đề về nhiệm vụ nghiên cứu Dân tộc học ở Miền Bắc nước ta hiện nay”; “Những nhiệm vụ nghiên cứu Dân tộc hiện nay”; “Nghiên cứu Dân tộc học: Những thành tựu và nhiệm vụ hiện nay” hay là ”Công tác nghiên cứu Dân tộc học trong những năm qua và những nhiệm vụ nghiên cứu trong những năm tới”… Qua đó cho thấy việc xác định phương hướng nhiệm vụ của nền Dân tộc học Việt Nam thể hiện rất rõ tính Đảng, tính chính trị của ngành khoa học này.

Phần 2 “Dân tộc học với công tác xác định thành phần dân tộc” - với dung lượng nhiều gấp 3 lần phần 1 - tập trung vào vấn đề Dân tộc học với công tác xác định thành phần dân tộc dựa trên 3 tiêu chí lựa chọn: ngôn ngữ, văn hoá và ý thức tự giác dân tộc. Công tác xác định thành phần dân tộc cho thấy công sức và những nỗ lực của các nhà nghiên cứu Dân tộc học trong việc giải quyết các vấn đề đầy mới mẻ, khó khăn và phức tạp khu biệt của ngành nghiên cứu cũng như đã góp phần khẳng định những cống hiến của giới Dân tộc học Việt Nam vào sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước. Đồng thời, cũng thể hiện khả năng tự vươn lên trong khoa học, khả năng tự giải quyết các vấn đề thực tiễn đặt ra cho giới Dân tộc học nước nhà.

Phần 3: “Dân tộc học với sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của các dân tộc”. Phần này chủ yếu đề cập đến các vấn đề mang tính nhiệm vụ thường xuyên, to lớn và cấp bách của Dân tộc học là góp phần vào nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của các dân tộc. Trong đó tác giả đề cập đến nhiều vấn đề nổi cộm của nhiệm vụ này như “Một số nét về quá trình xây dựng quan hệ sản xuất ở miền núi”; “Một số vấn đề về sự phát triển kinh tế - xã hội các tỉnh miền núi phía bắc”; “Những định hướng và khả năng định canh, định cư, phát triển kinh tế - xã hội ở vùng cao”; “Quản lý sự phát triển xã hội trên nguyên tắc tiến bộ và công bằng ở các vùng dân tộc thiểu số hiện nay”…

Các tư liệu về dân tộc học trong “Dân tộc học Việt Nam - Định hướng và Thành tựu nghiên cứu (1973 – 1998)” là nguồn tài liệu vô giá cho các thế hệ nghiên cứu dân tộc học tiếp thu, lấy đó làm tài liệu tham khảo, sử dụng làm cứ liệu cho các công trình khoa học mới. Cuốn sách cũng là nguồn tài liệu tham khảo bổ ích cho những người làm công tác giảng dạy, học tập về Dân tộc học và các ngành khoa học có liên quan cũng như các cán bộ quản lý về công tác dân tộc.

Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc!

                                                                                 Phạm Vĩnh Hà

 

  •  
     
  •