Kon Tum là tỉnh có vị trí chiến lược nằm ở ngã ba Đông Dương, với vai trò địa chính trị quan trọng về quốc phòng - an ninh. Những năm qua Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo các cấp, các ngành, các địa phương, nhất là 04 huyện biên giới chú trọng đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội gắn với tăng cường, củng cố quốc phòng - an ninh, đối ngoại trên khu vực biên giới. Kết quả về phát triển kinh tế - xã hội vùng biên giới Kon Tum từng bước ổn định; kết cấu hạ tầng được cải thiện rõ rệt; đời sống vật chất và tinh thần của người dân, trong đó có cộng đồng dân tộc thiểu số không ngừng được nâng lên. Tuy đã có bước cải thiện nhưng nhìn chung sinh kế chưa phát triển toàn diện; đời sống của nhiều hộ dân tộc thiểu số còn nhiều khó khăn; tỷ lệ hộ nghèo, hộ cận nghèo là người dân tộc thiểu số còn cao, nhất là ở khu vực II, khu vực III. Thực tiễn này đã đặt ra nhiều câu hỏi lớn cần được giải quyết, trong đó việc nghiên cứu, đánh giá những thành quả và hạn chế trong phát triển mô hình sinh kế của người dân tộc thiểu số vùng biên giới; những vấn đề bất cập trong phát triển nguồn lực sinh kế mà người dân tộc thiểu số đang đối diện cũng như việc đề ra các chiến lược và đề xuất mô hình phát triển sinh kế bền vững cho khu vực biên giới Kon Tum trong bối cảnh hiện nay đang trở nên cấp thiết. Nghiên cứu sâu vấn đề này sẽ giúp có được đánh giá khách quan về sự tác động từ các chủ trương, chính sách và đường lối của Đảng, Nhà nước từ sau đổi mới đến đời sống kinh tế - xã hội của các dân tộc thiểu số vùng biên giới Kon Tum thông qua quá trình biến đổi các phương thức sinh kế. Hơn thế còn giúp giải thích được những hạn chế, điểm nghẽn trong quá trình phát triển các mô hình sinh kế; qua đó hướng đến một bức tranh phát triển toàn diện hơn và đem lại sự bền vững thật sự cho vùng đất phên dậu vùng cực Bắc Tây Nguyên.
Với mục đích góp phần làm sáng tỏ cho những nội dung vừa được đề cập, trong thời gian 02 năm (2021-2022), Viện Khoa học xã hội vùng Tây Nguyên đã thực hiện đề tài nghiên cứu khoa học cấp bộ: “Phát triển mô hình sinh kế các dân tộc thiểu số vùng biên giới tỉnh Kon Tum”. Dựa trên nguồn tư liệu phong phú được chọn lọc, xử lí trong quá trình khảo sát thực tế đã làm nổi bật lên bức tranh tổng quát về quá trình phát triển các mô hình sinh kế và các yếu tố tác động của sinh kế đến đời sống các dân tộc thiểu số vùng biên giới, góp phần làm cơ sở khoa học cho việc xây dựng chính sách phù hợp với quá trình xây dựng các mô hình sinh kế bền vững cho nhóm đối tượng người dân tộc thiểu số. Đồng thời đưa ra một số nhóm giải pháp nhằm phát huy hiệu quả các chính sách, chương trình, dự án xây dựng ở vùng miền núi biên giới và vùng dân tộc thiểu số, sao cho vừa đảm bảo được sự phát triển bền vững, vừa giúp cho người dân tộc thiểu số bảo tồn các giá trị văn hóa dân tộc.
Cuốn sách Mô hình sinh kế của các dân tộc thiểu số ở khu vực biên giới tỉnh Kon Tum, là kết quả nghiên cứu của nhóm tác giả trên cơ sở thực hiện thành công đề tài nghiên cứu khoa học cấp bộ kể trên. Cuốn sách bao gồm 03 chương.
Chương I. Cơ sở lý luận và thực tiễn về mô hình sinh kế
Chương II. Thực trạng mô hình sinh kế của các dân tộc thiểu số vùng biên giới tỉnh Kon Tum.
Chương III. Giải pháp và kiến nghị nhằm phát triển mô hình sinh kế của các dân tộc thiểu số vùng biên giới tỉnh Kon Tum theo hướng bền vững.
Cuốn sách sẽ là tài liệu tham khảo bổ ích đối với các nhà nghiên cứu, các nhà hoạch định chính sách và những ai quan tâm đến vấn đề sinh kế các dân tộc thiểu số. Nhân đây, chúng tôi xin chân thành cảm ơn những ý kiến đóng góp quý báu của các đồng nghiệp và bạn đọc gần xa.